I. SİYASAL KATILIM HAKKI:

Bir ülkede hayatı birlikte şekillendirmenin olmazsa olmaz şartı, her bireyin kendi düşünce ve beklentilerini şehir meclisine, eyalet ve federal parlamentoya aktarabilme hakkına sahip olmasıdır; seçme ve seçilme hakkının yerini başka hiçbir yol ve usûl dolduramaz.. Yıllardır bu ülkelerde yaşayan yabancı statüsündeki bir bireyin siyasal katılım hakkını elde edebilmesini o ülke (mesela Almanya) vatandaşlığına geçiş şartına bağlamak, paralel toplumların varlığının dolaylı biçimde desteklenmesi anlamına gelir. Bir çok Batı Avrupa ülkesinde en kalabalık yabancı nüfusunu oluşturan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının bu ülkelerde ana bünyeye uyumu yolunda en büyük engel olan psikolojik gettolaşma eğilimini ortadan kaldırabilmek için Türkiye’nin AB’ne katılım sürecinden bağımsız olarak AB ülkelerinden gelen diğer yabancıların AB müktesebatından doğan haklarıyla donatılmaları şarttır. Buralarda dünyaya gelen, eğitimini bu ülkelerde alan, bu ülkelerde çalışan ve vergisini bu ülkelerde ödeyen bir insanın, seçim sandığının bulunduğu odaya alınmamasının ancak Sparta tarzı bir mentaliteye yakışır; hatırlanmalı ki, gerçek demokrasi kavramı Kleisthenes’in 509 yılına kadar sadece soylulara ait seçme ve seçilme hakkını menşeine bakmaksızın Sparta’da yaşayanların tamamına tanımasından sonra kendini bulmuş bir kavramdır; ne yazık ki siyasi tarih, bu ülkede doğan, yaşayan ve ölen bir insana genel seçim hakkını tanımayan bugünkü Almanya’yı tam anlamıyla demokratik bir ülke olarak betimleyemeyecektir.

II. KÜLTÜREL FARKLILIKLARIN KABULÜ:

Anayasa’nın ruhuyla çelişmeyen hiçbir kültürel farklılık, siyasal arzu ve eğilimlere bakılarak dışlanmamalıdır. Anayasa’daki “insan onurunun dokunulmazlığı” kavramına, sadece batılı kültürel yaşam geleneği (abendländliches Kulturgut) normları açısından değil, büyük insanlık ailesinin sahip olduğu farklı kültür değerleri açısından yaklaşılmalıdır. Beğenilmeyen geleneğe dayalı davranış biçimlerinin yasaklanarak ortadan kaldırılmaları mümkün değildir; böyle bir zorlama, o kitlenin ana bünyeden uzaklaşarak kendi içine kapanmasına, sık sık yakındığımız paralel toplumların daha da artmasına yol açar. Yabancı asıllı kültürel azınlık toplumlarının uzun yıllar içinde bile yaşam biçimlerini değiştirmemelerinin asıl sebebi, kendi kimliklerine aşırı değer vermeleri değil, ana bünyenin onlara farklı bir kimliğe sahip olduklarını dışlama suretiyle sürekli olarak hatırlatmasıdır. “Üstkültür” ya da “öncükültür” çıkışları, sosyolojik anlamda bir çağrı değil, bir dışlamadır. Böyle davranmakla, kültürel etkileşim yoluyla zaman içinde değişikliğe uğraması kaçınılmaz olan farklı geleneksel davranış biçimlerinin siyasallaştırılacağını, hatta o kitlenin bunları kendi milliyetine mensubiyet simgesi haline dönüştüreceğini unutmamak gerekir. Yarım yüzyıldır Almanya’da yaşayan ve “sana bir adım yaklaşana, sen kırk adım yaklaş” diyen bir öğretiye mensup olan Türk insanı eğer bugün hâlâ uyum sağlayamamış bir toplum niteliği gösteriyorsa, bunun sebebi bu kitlemize bu ülkede net bir gelecek perspektifi verilememiş olmasıdır.

III. İSLAM

Gizlemeye ya da diplomatik bir dil kullanmaya yeltenmeyen her insan, komünizmin çökmesinden sonra Batı’nın “öteki” fobisini İslâm’da şekillendirmekte olduğunu söyleyebilir; oysa İslâm, “öte” değildir; AB’inde İslâm, Bulgaristan ve Romanya’nın katılmalarıyla birlikte (3 milyonu Almanya’da olmak üzere) 8-9 milyon insanın inanç sistemidir; yani AB Katolik, Protestan, Ortadoks ve İslam dinine mensup insanların birlikte yaşadığı sekuler bir topluluktur. Sekuler bir ülkede inançların devlet tarafından tanınanlar-tanınmayanlar, desteklenenler-desteklenmeyenler şeklinde tasnif edilmesi insan haklarıyla bağdaşmaz; öyleyse devlet, inançlar arasında ayırım yapmamalı, İslâm dinini de diğer inaçların sahip olduğu hukuki formata kavuşturmalıdır.

Yıllardır süregelen İslamın temsili konusunu çözmek, demokratik seçim yöntemiyle çok kısa bir sürede halledilebilecek bir iştir. İslâm dininde Paygamber’in sağlığında ve sonrasında karar verme erkine sahip meclis, şûra ya da cemiyyet tayin yoluyla değil seçimle oluşturulduğuna göre, ülkemizde yaşayan müslümanlar, kendilerini temsil edecek ve İslâmi kurumları bir sisteme kavuşturacak, yönetme erkine sahip bir “şûra” oluşturmakta zorlanmayacaklardır. Batı Avrupa ülkelerinde yaşayan müslümanların demografik dağılımlarına göre belirlenecek seçim bölgelerinden kendi temsilcilerini belirleyerek Almanya müslümanlarını ilgilendiren her alanda mevcut Protestan ya da Katolik merciilerin yetkileriyle donatılmış bir Almanya Müslümanları Şûrası oluşturulmasını düşüncesi tartışılmalıdır.

IV. İSLAM DİNİ DERSLERİ

İslâm dininin mutlaka diğer dinler gibi genel eğitim sisteminin bir parçası olarak görülmesi ve ders programıyla bütünleştirilmesi gereklidir. İslâm dini dersi öğretmenlerinin, oluşturulabilecek Almanya Müslümanları Şûrası’ndan yetkinlik belgesi alabilmeleri zorunlu olmalıdır. Ders programının içeriği Şûra tarafından belirlenmeli, eyalet eğitim bakanlıkları bu programa pedagojik destek vermelidir. İslâmi kavramların Batı dillerine çevrilmesinde dikkatli davranılmalı; kavramların taşıdığı ruhsal derinlik zedelenmemelidir. Almancaya çevrilen kavramların İslâm Türk dünyasında yaygın olarak kullanıldıkları biçim (gebet-namaz-sal’at) mutlaka yer almalıdır. Hazırlanan ders kitapları için teklif edilen AMŞ’nın onayı istenmelidir. Bir öğrencinin İslâm dini derslerine katılmama hakkı, aynen diğer dinlerde olduğu gibi velilerin başvurusuna bağlanmalıdır. KMK, (Kultusminister Konferenz) İslam dini dersine diğer din dersleriyle aynı statüyü tanımalıdır.

V. BAŞÖRTÜSÜ

Başörtüsü konusunda Baden-Würtemberg Eyalet Mahkemesi’nin verdiği gerekçeli kararın ülke düzeyinde kabulü sorunu kendiliğinden çözecektir. (Pek çok okulda Katolik rahibeler dini giysileri içinde derslere girmekte, okul müdürlüğü yapmakta, Anayasa’da yapılan değişikliğe rağmen dersanelerdeki başta haç olmak üzere diğer dini figürler aynen kullanılmaktadır. Avrupa’da yaşayan müslümanlar arasında başörtüsü kullanımının kendilerini başka türlü ifade edebilme imkânı bulamamaları sonucu geleneğe sarılma olgusu olarak değerlendirilmeli, radikal yasaklamalar yoluyla bu kitlemizin başörtüsünü bir savunma mekanizması haline getirmesine yol açılmamalıdır. Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı’nın ve diğer bazı İslam ülkelerinde başörtüsünün İslâmi bir mecburiyet olmadığı, müslümanlığın motif ve sembollere indirgenmesini Kur’an’ın ve Peygamber’in arzulamadığı yönündeki çalışma ve açıklamaları zıtlaşmaya meydan vermeyecek biçimde tebliğ edilmelidir.

VI. ANADİL DERSLERİ

Türkçe anadil derslerinin vatandaşlık durumuna bakılmaksızın teklif yöntemiyle oluşacak (12 öğrencilik bir sınıfa/kümeye) haftada en az 3 ders saati olmak üzere Seçmeli-Mecburi-Ders (Wahlpflichstunterricht/WU) statüsünde verilmesi, Türkçe anadil dersini seçen öğrencinin, eğitim programının öngördüğü seçmeli-mecburi derslerle ilgili uygulamaya tabii tutulması gerekir. Böylece AP’nun kararı da bu teklifin uygulamaya konulması ile yerine getirilmiş olur. Bazı eyaletlerde Seçmeli-Mecburi Ders (WU) bulunmayan sınıflarda (NRW/1-6) Türkçe dersleri Anadile Giriş Dersi (Begegnungssprache Uygulaması biçiminde) öğrenci velilerinin tercihine sunulmalıdır.

VII. ANAOKULLARINDA ALMANCA

Göçmen ailelerin çocuklarını anaokullarına göndermeleri özel olarak teşvik edilmelidir. Anaokullarında göçmen kökenli çocukların sayısının belli bir sayıyı aşmamasına özen gösterilmeli, gerekirse göçmen kökenli çocuklar özel servis imkânı saylayarak diğer semtlerdeki anaokullarına yerleştirilmelidirler.

Türkiye, ülke çapında Alman asıllı emeklilere yönelik bir kampanya başlatabilir ve anaokulu yaşındaki Türk çocuklarına Cici Anne / Dede (Leih Oma/Opa) olmaları özendirilmelidir. Talep etmeleri durumunda bir yıl süreyle Cici Anne / Dede’lik görevini yerine getirdiğini anaokulu yönetimi tarafından belgeleyen bu kişilere Türkiye’de ucuz tatil yapabilme imkânı tanımak gibi...

VIII. GENÇLİK

Göçmen gençlerin meslek eğitimi yeri bulma ve sürdürme konusunda çok büyük sıkıntılar yaşandığı bilinmektedir. İş yerleri bu tür gençlerimize genellikle mesleki dile vakıf olmadıkları için ya fırsat tanımamakta ya da deneme süresi dolunca alâkalarını kesmektedirler.

Çalışma Bakanlığı ve sendikalar yoluyla iş yeri eğiticilerine göçmen asıllı çıraklarıyla nasıl başa çıkacakları konusunda meslek içi eğitim seminerleri verilmelidir. Her yıl göçmen asıllı gençlerin meslek eğitimlerini başarıyla tamamlamalarında üstün gayretl gösteren eğiticiler belirlenerek ödüllendirilmelidir.

Göçmen asıllı çıraklara meslek eğitimi veren iş yeri sahiplerine belirlenecek ölçütlere göre özel bir vergi indirimi teşvik primi verilmelidir. Dil yetersizliği olan çıraklara meslek okullarında ek dil dersleri sunulmalıdır.

Eyaletler, belediye ve diğer kamu kurumlarına göçmen kökenli gençlere eğitim yeri kontenjanı ayırmalarını telkin etmeli, gerekirse her kamu kuruluşunun belli bir oranda göçmen kökenli çırak almasını (geçici) bir yasayla zorunlu tutmalıdır. Özellikle Türk asıllı göçmen gençler arasında kendilerine büro hizmetleri ve yeni medya alanında meslek eğitimi şansının asla verilmediği sanısını ortadan kaldırmak için böyle bir dayatma yararlı olacaktır.

Yüksek öğrenim yapabilen Türk asıllı göçmen gençlerin sayısının niçin bu kadar az olduğu üzerinde ciddi araştırmalar yapılmalı, Türk sivil toplum kuruluşlarının desteği de alınarak yetenekli gençler abitür ve ardından yüksek öğrenime geçiş yönünde motive edilmeli, kendilerine spidentum ve burs imkânları sağlanmalı, başarıları kamuoyuyla paylaşılmalıdır.

IX. PSİKOLOJİK BARİYER

Özellikle Alman medyasının göçmenlerin hâlâ emosyonel duygularla bağlı kaldıkları eski ülkelerinden salt habercilik mantığı gereği “köpeği ısıran insan” örneklemesiyle aktardıkları sürekli olumsuz haberlerin bu insanlarımız tarafından kendileştirildiklerini göz önünde tutarak olumlu haberlere de yer vermeleri beklenir. Göçmenlerin hem Almanya hem de kendi eski ülkeleri arasında birer kültür elçisi oldukları gerçeğini vurgulayan, içlerinden çıkan başarılı bilim adamları, sanatçılar ve meslek sahiplerini tanıtıcı yazı dizileri ve programlar, bu insanların önlerine “örüldüğünü varsaydıkları” psikoljik duvarların yıkılmasına, böylece ana bünye ile yüz yüze gelmelerine imkân yaratır; kendilerine sadece 3. derecede yedek işgücü sınıfı olarak bakılmadığına, bu ülkedeki hayatın şekillendirilmesinde katkısına değer verilen “hepimizden biri” duygusuna kavusmalarını sağlar.

Bazı politikacılarımızın “ya bizim gibi düşünür ve yaşarlar ya da geldikleri yere çeker giderler” mantığını yansıtan sözlerinin göçmenlerimizde yarattığı psikolojik kırılmaların birer bariyer haline geldiği bilinerek, genellikle yerel özelliklere dayalı seçim kaygısıyla bu tür “maksadını aşan” açıklamalarda bulunan siyesetçiler bağlı oldukları genel merkezler tarafından dizginlenmeli, olası bir “sataşma” geciktirilmeden dışlanmalıdır.

SONUÇ

Başarılı bir uyum olgusunun toplumdaki “biz ve onlar” sınıflandırmasının ortadan kaldırılmadan gerçekleştirilemeyeceği düşüncesiyle; Türk asıllı göçmenlere yönelik her türlü oturum sınıflandırma ve sınırlandırma, çalışma izni, pasaport uzatma ve bildirme zorunluğu, yurtdışı etme tehdidi ve hepsinden önemlisi “burada ölebilir ve hatta bu topraklarda defnedilebilirsiniz, ama siz gene de vatandaş değilsiniz" mantığını yansıtan “dışlama dökümanları”ndan arındırılmaları; ilk etapta, AB’den gelen diğer göçmenlerle aynı hukuki statüyle donatılmaları gereklidir.

BEKLENTİLER-II

(Türkiye’den)

A.  EĞİTİM:

1. Konsolosluklar bünyesinde daracık bir odaya sıkışıp kalmış olan Eğitim Ateşelikleri askerlik tecil servisleri olmaktan kurtarılarak yurtdışındaki öğretmen, öğrenci ve veliler için eğitim rehberlik merkezleri haline getirilmelidir.

2. Türk anne ve babalar, eğitimsiz çocuklarının artık Avrupa’da iyi bir geleceğe sahip olamayacakları konusunda sürekli olarak etkin biçimde uyarılmalı, bu konuda bilinçlendirilmelidir.

3. Eğitim ateşelikleri kanalıyla okullarında başarılı olan Türk öğrenciler belirlenmeli ve bu öğrenciler Türkiye tarafından ödüllendirilmelidir.

3. Avrupa’da okulların tatil dönemlerinde Türk çocuklarının Türkiye’deki kamp imkanlaruından yararlanmaları, buralarda kendilerine Türkçelerini geliştirme imkânı sağlanmalıdır.

4. Türk çocuklarının yoğunlaştığı okullar, Türkiye’deki okullarla kardeş okul olmaları ve karşılıklı periyodik geziler düzenlemeleri özendirilmelidir.

5. Türkiye’de turizm hizmeti veren kuruluşların hem gelir elde etmelerine hem de Türkiye’nin tanıtımına katkı sağlayacak olan Avrupa’da yaygın yurtdışı sınıf gezileri için gerekli özellikleri (spor, çevre gezisi, öğrenci müzesi) hazırlamaları teşvik edilmeli ve Avrupa çapında duyurulmalıdır.

6. Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı, yurtdışında 13. sınıf lise öğrenimi almış Türk gençlerinden Türkiye’de yabancı dil öğretmeni olarak yararlanmayı düşünmeli ve gerekli düzenlemeleri yapmalıdır.

7. Eğitim yeri bulamayan Türk gençlerine Türkiye’deki iş yerlerinde bu imkânın sağlanması konusunda Avrupa ülkeleriyle (ve AB ile Youth, Sokrates ve Leonardo programları çerçevesinde) ortak projelerin geliştirilmesi düşünülmelidir.

B. TOPLUMSAL YAPI:

I. Konsolosluk Hizmetleri, Organizasyon:

İnsanlarımızın bugün de (T.C. vatandaşlığından çıkmış bile olsalar) Türkiye ile resmi ilişkileri gayri menkul, bankacılık, noterlik, askerlik tecili, öğrenci işlemleri gibi alanlarda aynı yoğunlukta devam etmektedir. Bu işlemler için ödenen harçlar, hiçbir Avrupa ülkesiyle kıyaslanamayacak kadar yüksektir. Ayrıca en basit bir işlem için insanlarımız hemen her mevsimde 5-6 saat, hatta bazı durumlarda birkaç işgünü kaybetmektedirler. Bu itibarla:

a. Gayrimenkul alım-satımı, boşanma, gümrük işlemleri, tapu tescili, vergilendirme, ticari sözleşme gibi alanları kapsayan vekaletnamelerini artık hemen her Avrupa şehrinde büroları bulunan Türk avukatlara Türk hukukunun gerektirdiği donanıma sahip olmaları koşuluyla bırakılmalıdır.

b. Hafta sonları ya da resmi tatil günlerinde meydana gelen ölüm olaylarında Türk Konsolosluklarından cenaze kabul belgeleri almak mümkün olmamakta, bu yüzden cenazelerin Türkiye’ye nakli bazen 3-4 gün gecikmektedir. Bu işlemin her bölgede bir ya da birkaç dernekte (mesela DITIB) yapılabilmesine imkân sağlanmalıdır.

c. Avrupa ülkeleriyle yapılan anlaşmalar gereği bu ülke aile mahkemelerine T.C. vatandaşlarının boşanma taleplerine bakma yetkisi tanınmış olmakla beraber, uygulamada bu mahkemelerce verilen boşanma kararlarının Türkiye’deki mahlemelerce de onanmaları istenmektedir. Bu güne kadar onanmayan hiçbir mahkeme kararı olmamasına rağmen, bu işlem (avukatlık, yazışma, tabligat, tecüme, vekaletname gibi) ek masraf ve zaman kaybına ve I.’de sözü edilen yığılmalara sebep olmaktadır.

II. Dinsel Temsil:

Özellikle islamî temsil konusunda Avrupalıların farklı dönemlerde toplumumuzun farklı kesimlerini muhatap alarak yol açtıkları bölünmenin önüne geçebilmek için Diyanet İşleri Başkanlığı’nın koordinatörlüğünde faaliyet göstermekte olan DITIB teşkilatına yeni bir organizasyon ile o ülkede yaşayan bütün Türk vatandaşlarının tabii temsilcisi konumunu kazandırmak için :

a. Her Türk vatandaşı DİTİB’in tabii üyesidir;

b. Bölge DİTİB kuruluşunun faaliyet alanı bulunduğu konsolosluk bölgesidir

c. DİTİB merkezlerinin yönetim kurulunu o bölgede yaşayan Türk vatandaşları ve eski T.C. vatandaşları) seçimle belirler;

ç. Almanya ( ya da Fransa, Hollanda, Belçika, v.s.) DİTİB Merkez Yürütme Kurulu diğer şubelerinin yönetim kurullarınca seçimle belirlenir;

d. Türk müslümanlarının her türlü dini hak ve hizmetlerinin resmi ve özel kuruluşlara karşı tek muhatabı DİTİB’tir.

e. Avrupa ülkelerinde yaşamaktan ortaya çıkan spesifik bazı konuların (Kurban kesiminde yöntem, İslamda kadının yeri, oruç, fitre ve namaz vakitleri gibi) yorumlanması görevi bu kurumun bünyesinde ( Türkiye’de mevcut kurumsallaşma örnek alınarak) oluşturulacak "Fetva Hey’eti’ne bırakılması, bazı Avrupa ülkelerinin giderek dayatmaya başladıkları Euro-İslam, Alman Tipi Müslümanlık gibi yeni ayrışmaları önleyebileceğinin düşünülmesi gerekmektedir.

(Bu konuda mesela Alman Kliseler Birliği’nin teşkilat yapısı ve tüzüğü ve çalışma programı örnek alınarak yerli kamuoyu kazanılabilinir, mesela Almanya’da Almanca Din dersleri uygulamasında görülen tek yanlı müfredat programı gibi diretmelerin önüne geçilebilinir.)

III. GERİ DÖNÜŞLER; EMEKLİLİK, İKAMET:

a. Emeki olup yılın yarısını Türliye’de geçiren vatandaşlarımız, taşıtlarını en çok 6 ay süreyle Türkiye’de tutma hakkına sahiptirler. Bu hak genişletilerek satmama şartıyla taşıtını Türkiye’de süresiz tutabilme hakkı tanınmalıdır.

b. Bu durumda bulunan vatandaşlarımıza taşıtlarını oldukça pahalı olan Avrupa ülkelerindeki taşıt sigortaları yerine Türkiye’deki bir sigortaya sigortalayabilmeleri hakkı sağlanmalıdır. Böylece ülkemiz de bu yolla girdi elde edebilecektir.

c. Yurt dışında bulunan insanlarımızın ödedikleri gayri menkul alım-satım, kira gelirleri vergisi gibi ekonomik hayata katkı sağlayan vergilerinde belli bir miktarda “Yurtdışı indirimi”uygulaması getirilerek, alım-satımda yaygın olduğu bilinen düşük değer gösterme alışkanlığının bu yolla da önlenmesi düşünülmelidir.

IV. ASKERLİK:

Askerlik çağına gelmiş Türk erkeklerinin belli bir bedel karşılığı askerlik hizmetini kısa süreli yerine getirmeleri uygulaması belki ülkemize döviz de kazandırmakta, ancak mesela Alman literatüründe bu uygulama "Frei-Kauf" (Fidye) kavramıyla isimlendirilmektedir. Her Türk erkeğinin askerlik hizmetini yeniden “Vatan Görevi” görme gururu düzeyinde algılayabilmesi için her Batı Avrupa ülkesinde hem de birkaç yerde bulunan NATO üslerinde görevli Türk subayları tarafından NATO’nun da ekonomik ve teçhizat desteği sağlanarak bu kuruluşun eğitim yerlerinde Avrupalı yükümlülere uygulanmakta olan hafta sonu eğitimleri tarzında yerine getirebilmeleri düşünülmelidir.

V. SİYASAL KATILIM: